Το σύνδρομο σεροτονίνης εμφανίζεται λόγω της περίσσειας σεροτονίνης στο σώμα. Συνήθως, αυτό το πρόβλημα εμφανίζεται σε άτομα που παίρνουν ορισμένα φάρμακα, αλλά είναι επίσης πιθανό ότι το πρόβλημα εμφανίζεται με ορισμένα φάρμακα. Συνολικά, οι ασθενείς με σύνδρομο σεροτονίνης έχουν καλή πρόγνωση κατά τη θεραπεία - οπότε ποιες συνθήκες πρέπει να οδηγήσουν στην υποψία ότι ο ασθενής έχει αναπτύξει σύνδρομο σεροτονίνης;
Το σύνδρομο σεροτονίνης είναι ένα παράδειγμα ενός από τα πιθανά σύνδρομα φαρμάκων. Μπορεί να εμφανίζεται ουσιαστικά σε κάθε άνθρωπο, τόσο σε παιδί όσο και σε ενήλικα. Η ακριβής συχνότητα εμφάνισης του συνδρόμου σεροτονίνης είναι άγνωστη καθώς ορισμένες περιπτώσεις απλώς παραβλέπονται.
Σύμφωνα με διαθέσιμες μελέτες, εκτιμάται ότι το σύνδρομο σεροτονίνης μπορεί να αναπτυχθεί σε περίπου 15% των ασθενών που υπερδοσολογία με φάρμακα από την ομάδα παλινδρομικών αναστολέων σεροτονίνης (SSRIs). Η λήψη υπερβολικής δόσης από τα προαναφερθέντα παρασκευάσματα είναι μία από τις πιθανές, αλλά σίγουρα όχι οι μόνες αιτίες του συνδρόμου σεροτονίνης.
Πίνακας περιεχομένων
- Σύνδρομο σεροτονίνης: αιτίες
- Σύνδρομο σεροτονίνης: συμπτώματα
- Σύνδρομο σεροτονίνης: διάγνωση
- Σύνδρομο σεροτονίνης: Θεραπεία
- Σύνδρομο σεροτονίνης: πρόγνωση
Για να δείτε αυτό το βίντεο, ενεργοποιήστε το JavaScript και εξετάστε το ενδεχόμενο αναβάθμισης σε πρόγραμμα περιήγησης ιστού που υποστηρίζει βίντεο
Σύνδρομο σεροτονίνης: αιτίες
Όπως υποδηλώνει το όνομα, ένας από τους νευροδιαβιβαστές, η σεροτονίνη, παίζει ρόλο στην παθογένεση του συνδρόμου σεροτονίνης, ή πιο συγκεκριμένα, το πρόβλημα εμφανίζεται στην περίπτωση περίσσειας σεροτονίνης στο σώμα. Σε περίπτωση υπερβολικής διέγερσης από αυτόν τον νευροδιαβιβαστή, υποδοχείς σεροτονίνης 5-ΗΤ2Α και 5-ΗΤ1Α (ειδικά εκείνοι που υπάρχουν στις δομές του κεντρικού νευρικού συστήματος), οι ασθενείς μπορεί να αναπτύξουν σύνδρομο σεροτονίνης.
Η κύρια αιτία του συνδρόμου σεροτονίνης είναι η χρήση φαρμάκων που αυξάνουν την ποσότητα σεροτονίνης στο νευρικό σύστημα. Ένα κλασικό παράδειγμα αυτών είναι τα προαναφερθέντα SSRI (π.χ. φλουοξετίνη, σερτραλίνη ή εσσιταλοπράμη), επιπλέον αυτών, φάρμακα με παρόμοιο, αλλά διαφορετικό μηχανισμό δράσης, όπως αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης (SNRIs) μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε αύξηση της ποσότητας σεροτονίνης στο CNS. π.χ. βενλαφαξίνη), τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά (π.χ. αμιτριπτυλίνη, κλομιπραμίνη) ή αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης (ΜΑΟ-Ι π.χ. σελεγιλίνη ή μοκλοβεμίδη).
Τα προαναφερθέντα παρασκευάσματα, που περιλαμβάνονται στην ομάδα των ψυχοτρόπων φαρμάκων, χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, σε καταθλιπτικές διαταραχές - μία από τις ύποπτες αιτίες αυτών των διαταραχών είναι η ανεπάρκεια σεροτονίνης στο νευρικό σύστημα και για αυτόν τον λόγο τα φάρμακα που αυξάνουν την ποσότητα αυτού του νευροδιαβιβαστή θα βελτιώσουν την κατάσταση των ασθενών.
Επομένως, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι ασθενείς που έλαβαν φαρμακολογική θεραπεία λόγω ψυχικών διαταραχών διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν σύνδρομο σεροτονίνης. Μια τέτοια υπόθεση μπορεί να είναι σωστή, αλλά πρέπει να τονιστεί ότι το σύνδρομο σεροτονίνης μπορεί επίσης να προκληθεί από τη χρήση εντελώς διαφορετικών παρασκευασμάτων, τα οποία μπορεί επίσης να αυξήσουν την ποσότητα σεροτονίνης στο νευρικό σύστημα. Μιλάμε για ναρκωτικά όπως:
- κατασταλτικά του βήχα (π.χ. δεξτρομεθορφάνη)
- αντιεμετικά (π.χ. ονδανσετρόνη ή μετοκλοπραμίδη)
- παρασκευάσματα για ημικρανία (τριπτάνες, π.χ. σουματριπτάνη)
- παυσίπονα (π.χ. τραμαδόλη, πεθιδίνη ή φεντανύλη)
Άλλα παρασκευάσματα, τα οποία πολύ λιγότερο συχνά, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν την ανάπτυξη συνδρόμου σεροτονίνης, είναι αντιρετροϊκά φάρμακα (π.χ. ριτοναβίρη), νευροληπτικά (π.χ. ρισπεριδόνη), σταθεροποιητές της διάθεσης (π.χ. άλατα λιθίου) ή ακόμη και αντιμικροβιακοί παράγοντες (π.χ. linezolid) εάν το L-DOPA χρησιμοποιείται στη νόσο του Πάρκινσον.
Οι ασθενείς που χρησιμοποιούν οποιοδήποτε από τα προαναφερθέντα φάρμακα μπορούν πρώτα απ 'όλα να καθησυχαστούν - με δόσεις αυτών των παραγόντων να αντιστοιχούν κατάλληλα στις ανάγκες του ασθενούς, ο κίνδυνος ανάπτυξης της περιγραφόμενης μονάδας είναι πραγματικά χαμηλός. Αυξάνεται δραστικά, για παράδειγμα, όταν ο ασθενής παίρνει υπερβολικές δόσεις οποιουδήποτε από τα προαναφερθέντα φάρμακα ή όταν ο ασθενής χρησιμοποιεί ταυτόχρονα διάφορα παρασκευάσματα που αυξάνουν τη συγκέντρωση της σεροτονίνης στις δομές του νευρικού συστήματος (π.χ. όταν ο ασθενής χρησιμοποιεί δύο παράγοντες από την ομάδα SSRIs ή σε μια κατάσταση όπου ένας ασθενής με χρόνια κατάθλιψη με κάποιο SSRI ξαφνικά - π.χ. λόγω λοίμωξης - αρχίζει να λαμβάνει σημαντικές ποσότητες της αντιβηχικής δεξτρομεθορφάνης).
Είναι ενδιαφέρον ότι το σύνδρομο σεροτονίνης μερικές φορές απαντάται σε ασθενείς που δεν έχουν πάρει κανένα από τα προαναφερθέντα φάρμακα. Μιλάμε για μια κατάσταση στην οποία εμφανίζεται αυτό το σύνδρομο σε ένα νεογέννητο παιδί: έχουν καταγραφεί περιπτώσεις αυτής της πιθανότητας και έχουν βρεθεί σε παιδιά μητέρων που έλαβαν μερικά από τα προαναφερθέντα παρασκευάσματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Όχι μόνο η λήψη ορισμένων φαρμάκων μπορεί να οδηγήσει σε σύνδρομο σεροτονίνης. Μπορεί επίσης να προκληθεί από τη λήψη διαφόρων φαρμάκων που τελικά αυξάνουν την ποσότητα σεροτονίνης στο νευρικό σύστημα - παραδείγματα τέτοιων ουσιών περιλαμβάνουν LSD, κοκαΐνη, έκσταση και αμφεταμίνες.
Σύνδρομο σεροτονίνης: συμπτώματα
Χαρακτηριστικό του συνδρόμου σεροτονίνης είναι ότι τα συμπτώματά του αναπτύσσονται γρήγορα - ακόμη και μέσα σε λίγες ώρες. Γενικά, τα συμπτώματα του συνδρόμου σεροτονίνης ομαδοποιούνται σε τρεις διαφορετικές κατηγορίες:
- Συμπτώματα του αυτόνομου συστήματος του συνδρόμου σεροτονίνης
Μεταξύ αυτών, υπάρχουν διαταραχές όπως: ρίγη, αυξημένη εφίδρωση, αυξημένος καρδιακός ρυθμός, ναυτία, διάρροια και αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Εκτός από αυτούς, υπάρχει επίσης μια σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος των ασθενών - σημαντική για το σύνδρομο σεροτονίνης (ο πυρετός σε αυτή τη μονάδα μπορεί ακόμη και να υπερβεί τους 41 βαθμούς Κελσίου).
- Συμπτώματα του συνδρόμου σεροτονίνης με τη μορφή ψυχικών προβλημάτων
Αυτή η ομάδα περιλαμβάνει συμπτώματα όπως σοβαρή διέγερση, άγχος, παραισθήσεις ή υπομανία. Κατά τη διάρκεια του ατόμου, διαταραχές της συνείδησης μπορεί επίσης να εμφανιστούν με τη μορφή σύγχυσης και ακόμη και κώματος.
- Σωματικά συμπτώματα του συνδρόμου σεροτονίνης
Αυτή η ομάδα περιλαμβάνει προβλήματα που σχετίζονται με το νευρομυϊκό σύστημα, όπως τρόμο, αυξημένα αντανακλαστικά τένοντα και την εμφάνιση μυοκλονικών κινήσεων και μυϊκής δυσκαμψίας σε ασθενείς.
Με την πάροδο του χρόνου (ειδικά απουσία θεραπείας), οι ασθενείς μπορεί να αναπτύξουν επιπλοκές του συνδρόμου σεροτονίνης. Ο κίνδυνος εμφάνισής τους σχετίζεται τόσο με υπερθερμία όσο και με παρατεταμένες συσπάσεις των μυών. Μεταξύ των επιπλοκών της μονάδας, αναφέρονται αρκετά επικίνδυνα φαινόμενα, όπως:
- μεταβολική οξέωση
- ραβδομυόλυση (διάσπαση των μυϊκών κυττάρων)
- επιληπτικές κρίσεις
- νεφρική ανεπάρκεια
- DIC (σύνδρομο διάδοσης ενδοαγγειακής πήξης)
Σύνδρομο σεροτονίνης: διάγνωση
Δεν υπάρχει επί του παρόντος καμία δοκιμή - όπως μια εργαστηριακή δοκιμή - που μπορεί να κάνει μια αξιόπιστη διάγνωση του συνδρόμου σεροτονίνης. Κατά τη διάγνωση του προβλήματος, η κύρια χρήση είναι να βρεθεί η συλλογή συμπτωμάτων που χαρακτηρίζουν το σύνδρομο σεροτονίνης, καθώς και να λάβει πληροφορίες ότι ο ασθενής έπαιρνε μια ουσία πριν από την εμφάνιση αυτών των παθήσεων που μπορεί να οδηγήσουν στο σύνδρομο σεροτονίνης.
Το σύνδρομο σεροτονίνης συνήθως οδηγεί στην εμφάνιση χαρακτηριστικών παθήσεων, ωστόσο, οι γιατροί πρέπει ακόμη να πραγματοποιήσουν διαφορική διάγνωση σε ασθενείς.
Στη διαφοροποίηση του συνδρόμου σεροτονίνης, λαμβάνονται κυρίως υπόψη τα ακόλουθα:
- νευροληπτικό κακοήθη σύνδρομο
- άλλα σύνδρομα που προκαλούνται από φάρμακα (π.χ. συμπαθομιμητικό σύνδρομο)
- κακοήθης υπερθερμία
- θερμοπληξία
- μηνιγγίτιδα
Σύνδρομο σεροτονίνης: Θεραπεία
Είναι σημαντικό ο ασθενής να διακόψει τα φάρμακα που οδηγούν σε σύνδρομο σεροτονίνης στη θεραπεία του συνδρόμου σεροτονίνης. Μια τέτοια διαδικασία μπορεί να είναι ήδη επαρκής, αλλά εάν η κατάσταση του ασθενούς δεν βελτιωθεί παρά τη διακοπή των φαρμάκων, μπορεί να χρησιμοποιηθεί θεραπεία με κυπροεπταδίνη (αυτό το παρασκεύασμα είναι ανταγωνιστής των υποδοχέων σεροτονίνης 5-ΗΤ2Α).
Σε ασθενείς με σύνδρομο σεροτονίνης, είναι επίσης σημαντικό να αντιμετωπιστούν οι διάφορες καταστάσεις που σχετίζονται με αυτό το άτομο. Οι παράγοντες βενζοδιαζεπίνης (π.χ., λοραζεπάμη) μπορούν να χορηγηθούν στον ασθενή για να μειωθεί ο υπερβολικός ενθουσιασμός.
Στην περίπτωση ασθενών με υψηλή αρτηριακή πίεση και σε ασθενείς με πολύ γρήγορο καρδιακό ρυθμό, μπορούν να χορηγηθούν σκευάσματα όπως η εσμολόλη ή το νιτροπρωσίδιο του νατρίου.
Είναι επίσης πολύ σημαντικό να ελεγχθεί η υπερθερμία - για το σκοπό αυτό, οι ασθενείς μπορούν να κρυώσουν χρησιμοποιώντας φυσικές μεθόδους (π.χ. ψυχρές συμπιέσεις), η θερμοκρασία του σώματος τους μπορεί επίσης να μειωθεί με τη χρήση φαρμάκων που μειώνουν την ένταση των μυών.
Μπορεί να εκπλήξει τους ασθενείς γιατί η χρήση αντιπυρετικών φαρμάκων για τη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος των ασθενών δεν αναφέρεται εδώ. Λοιπόν, αυτό δεν είναι παράβλεψη - στο σύνδρομο σεροτονίνης, αυτά τα φάρμακα απλά δεν είναι αποτελεσματικά στην καταπολέμηση του πυρετού.
Σύνδρομο σεροτονίνης: πρόγνωση
Ευτυχώς, η πρόγνωση των ασθενών που αναπτύσσουν σύνδρομο σεροτονίνης και που θα υποβληθούν σε θεραπεία μπορεί να περιγραφεί ως καλή. Με την κατάλληλη θεραπεία, ο κίνδυνος θανάτου σε έναν ασθενή με σύνδρομο σεροτονίνης εκτιμάται ότι είναι μικρότερος από 1%.
Επιπλέον, αξίζει να αναφερθεί ότι τα παράπονα των ασθενών μπορεί να εξαφανιστούν πολύ γρήγορα, ακόμη και εντός 24 ωρών από τη διακοπή της χρήσης του φαρμάκου (ή φαρμάκων), το οποίο οδήγησε στην εμφάνιση του συνδρόμου σεροτονίνης.
